Lần đầu thuê VPS, hầu hết mọi người chỉ so giá và cấu hình (mấy CPU, mấy GB RAM) rồi xuống tiền. Vài ngày sau mới tá hỏa: không remote được vì thiếu port, web chạy không nổi vì port 80 bị chặn, mất dữ liệu vì không có backup. Dưới đây là 7 câu hỏi bạn nên hỏi nhà cung cấp trước khi trả tiền - hỏi qua Zalo/chat chỉ mất 5 phút nhưng tránh được cả đống rắc rối.
1. Đây là VPS NAT hay VPS IP riêng?
Câu hỏi quan trọng nhất, quyết định mọi thứ phía sau. VPS NAT dùng chung IP công cộng, remote qua IP:port riêng, giá rất rẻ - hợp treo tool, học tập. VPS IP riêng đắt hơn nhưng chạy website, mail, game server thoải mái. Nếu bạn định chạy web bán hàng mà mua nhầm NAT thì coi như phải mua lại từ đầu. (Đọc kỹ hơn: VPS NAT là gì? Nên chọn loại nào?)
2. Được cấp những port nào? Có port 80, 443, 22 không?
Với VPS NAT, hãy hỏi rõ: cấp bao nhiêu port, là những port nào, có cho đổi không. Nếu cần chạy web, hỏi luôn có hỗ trợ port 80/443 qua reverse proxy không. Với VPS IP riêng thì mặc định full port, nhưng vẫn nên xác nhận nhà cung cấp có chặn port gửi mail (port 25) hay không - nhiều nơi chặn sẵn để chống spam.
3. Cấu hình ghi trên web có đúng thực tế không?
Một số nơi ghi "4 vCPU" nhưng thực chất là CPU chia sẻ bị bóp khi nhiều khách dùng chung (oversell). Cách kiểm tra: hỏi rõ CPU dòng gì (Xeon gì?), RAM thật hay ảo, ổ SSD hay NVMe, và xin dùng thử 1-2 ngày hoặc cam kết hoàn tiền nếu không đúng mô tả. Nhà cung cấp uy tín không ngại cho test.
4. Có backup/snapshot tự động không? Mất phí không?
VPS giá rẻ thường không backup sẵn - ổ hỏng là mất trắng dữ liệu. Hãy hỏi: có snapshot không, bao lâu chụp một lần, khôi phục có mất phí không, và dữ liệu backup giữ ở đâu. Dù nhà cung cấp có backup, bạn vẫn nên tự sao lưu dữ liệu quan trọng ra ngoài (Google Drive, máy cá nhân) định kỳ.
5. Băng thông bao nhiêu? Có bị bóp khi dùng nhiều không?
Hỏi rõ băng thông trong nước và quốc tế (nhiều VPS Việt Nam đi quốc tế chậm vào giờ cao điểm), giới hạn bao nhiêu GB/tháng, hết thì sao (bóp tốc độ hay tính thêm tiền). Nếu bạn chạy web chủ yếu cho khách Việt Nam thì ưu tiên VPS đặt tại Việt Nam, ping thấp, đứt cáp vẫn vào được.
6. Cài lại hệ điều hành có dễ không? Mất bao lâu?
Vọc VPS thì cài đi cài lại là chuyện thường. Hỏi xem có panel tự cài lại OS không, có những OS nào (Ubuntu, CentOS, Windows?), cài lại mất mấy phút và có mất phí không. Nơi nào mỗi lần cài lại phải chờ kỹ thuật làm tay cả buổi thì rất bất tiện.
7. Hỗ trợ kỹ thuật kiểu gì? Mấy giờ có mặt?
VPS lúc nửa đêm lăn ra chết thì ai cứu? Hỏi rõ kênh hỗ trợ (Zalo, ticket, điện thoại), giờ hỗ trợ, thời gian phản hồi cam kết. Với người mới, hỗ trợ nhiệt tình quan trọng hơn cấu hình khủng - vì bạn sẽ cần hỏi rất nhiều trong tháng đầu tiên.
Tóm tắt: checklist trước khi xuống tiền
| # | Câu hỏi | Câu trả lời đạt yêu cầu |
|---|---|---|
| 1 | NAT hay IP riêng? | Đúng với nhu cầu của bạn |
| 2 | Port nào được mở? | Đủ port bạn cần, rõ ràng bằng văn bản |
| 3 | Cấu hình có thật? | Ghi rõ CPU/RAM/ổ, cho dùng thử |
| 4 | Có backup không? | Có snapshot định kỳ, khôi phục rõ phí |
| 5 | Băng thông thế nào? | Tốc độ + giới hạn minh bạch |
| 6 | Cài lại OS dễ không? | Có panel tự cài, nhiều OS |
| 7 | Hỗ trợ ra sao? | Kênh rõ ràng, phản hồi nhanh |
Tại AST, khách được tư vấn đúng nhu cầu trước khi mua, bàn giao 5-30 phút, hỗ trợ qua Zalo 0855 268 446 (Mr. Quý). Chưa chắc mua cũng cứ hỏi - tư vấn miễn phí.